Niewątpliwie jedną z medycznych zagadek XXI jest zjawisko chorób autoimmunologicznych (chorób z autoagresji). Mimo postępu nauki, nie udało się jak dotąd znaleźć przyczyny tej grupy schorzeń. Hipotez jest kilka, aczkolwiek żadna a nich nie jest potwierdzona. Na czym więc polegają choroby z autoagresji i czy jest sposób, żeby się przed nimi obronić?

Choroby autoimmunologiczne są o tyle zagadkowe, że istota ich tkwi w niszczeniu własnych komórek i tkanek. Nasz układ odpornościowy, który ma za zadanie bronić organizm przed różnego rodzaju wirusami, bakteriami czy nowotworami wysyła sobie autodestrukcyjne sygnały, a w konsekwencji odczytuje prawidłowo działające komórki jako patologiczne i dlatego je niszczy. Natomiast nasza odporność jest uzależniona od prawidłowego realizowana zadań właśnie przez układ immunologiczny. Jeśli nasz organizm zaczyna wysyłać fałszywe informacje, prowadząc do autodestrukcji, choroby powstałe w wyniku tego zjawiska określane są w medycynie mianem chorób autoimmunologicznych lub chorób z autoagresji. W przebiegu tych zaburzeń limfocyty zostają uczulone na własną tkankę i zaczynają mnożyć się autoprzeciwciała skierowane przeciw własnym antygenom tkankowym. Chorób powstałych w wyniku błędnych sygnałów wysyłanych przez nasz organizm jest około 80,  z czego jednak najpowszechniejszymi są:

• reumatoidalne zapalenie stawów – gdy celem ataku białych ciałek krwi są stawy,
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego – gdy zaatakowane jest jelito grube
• stwardnienie rozsiane – w wyniku ataku na osłonki mielinowe zakończeń komórek nerwowych
• bielactwo – w wyniku destrukcji melanocytów w skórze,
• choroba Leśniowskiego-Crohna – celem ataku jest przewód pokarmowy,
• toczeń rumieniowaty – autoagresja skierowana jest na wiele narządów, począwszy od skóry skończywszy na układzie nerwowym.
  

Przyczyn autoimmunizacji może być kilka. Zazwyczaj medycyna koncentruje się na następujących przyczynach:

• zmiana autoantygenów  pod wpływem zewnętrznego czynnika np. wirusa
• przyczyna może leżeć także w podobnej strukturze autoantygenów i antygenów
• pojawienie się nowych antygenów, dotąd nieznanych organizmowi
• udostępnienie układowi odpornościowemu antygenów, które były dla niego dotychczas niedostępne jak np. białka soczewki oka
• powstawanie różnego rodzaju mutacji i klonów limfocytów, które nie wykazują tolerancji na autoantygeny.
  

W przypadku diagnostyki chorób z autoagresji najtrudniejszą kwestią wydaje się być odpowiedź na pytanie, gdzie dokładnie leży przyczyna tych schorzeń. Jednak jak dotąd nie padła żadna jednoznaczna odpowiedź, bo ciężko odpowiedzieć na pytanie, dlaczego organizm zwraca się przeciw samemu sobie. Niektórzy twierdzą, że źródeł chorób autoimmunologicznych należy szukać w genach. Inni uważają, że równoważną przyczyną tych chorób może być podawanie niektórych leków. Wiadomo jednak, że istnieją pewne czynniki, które sprzyjają powstawaniu chorób z autoagresji i je niejako uruchamiają. Należą do nich infekcje wirusowe, bakteryjne, silny stres bądź długotrwałe przebywanie na słońcu.

Ponieważ nie znamy przyczyny schorzeń autoimmunologicznych, nie wiadomo również jak możemy się przed nimi bronić. Charakterystyczne dla tych chorób jest to, że lubią pojawiać się zupełnie niespodziewanie, najczęściej około 30. roku życia. Nie pozostaje nam nic innego, jak czekać aż medycyna wskaże na jednoznaczną przyczynę tych chorób, co powinno znacznie ułatwić diagnostykę i leczenie.

Źródła: resmedica.pl, onet.pl, gazeta.pl